Tìm mô hình hoạt động trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Tham vấn ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia, startup để tiếp thu những kinh nghiệm thiết kế cũng như các chính sách hỗ trợ của nhà nước nhằm thu hút đầu tư cho Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM là hết sức cần thiết trước khi bắt tay vào xây dựng trung tâm này. 


Sở KH-CN TPHCM cùng các nhà khoa học, doanh nghiệp, startup xây dựng Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM. Ảnh: T.BA

Chi phí xây dựng khoảng 323 tỷ đồng 

Dự án Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM đã được kỳ họp thứ 15 HĐND TPHCM khóa IX thông qua cuối tuần trước. Theo đó, công trình sẽ được xây dựng tại số 123 Trương Định (quận 3) và dự kiến khởi công vào nửa đầu năm 2020. Tòa nhà có diện tích sử dụng khoảng 20.000m2 với 6 tầng nổi, 4 tầng hầm. Tổng chi phí xây dựng khoảng 323 tỷ đồng.

Sở KH-CN TPHCM cho biết, trung tâm sẽ được xây dựng theo mô hình hợp tác công - tư. Nhà nước chịu trách nhiệm về đất đai, xây dựng tòa nhà và các khu vực dành cho hoạt động chung. Khối tư nhân tham gia ươm tạo, quỹ đầu tư, tập đoàn, doanh nghiệp... sẽ tự thiết kế, trang bị, vận hành các không gian riêng phù hợp với nhu cầu. 

Tuy nhiên, trung tâm không phải là nơi cho thuê văn phòng nên để trung tâm mang lại giá trị thật sự cho cộng đồng là vấn đề được nhiều chuyên gia quan tâm. Chính vì thế, Sở KH-CN TPHCM vừa tổ chức hội thảo “Tham vấn xây dựng Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM” với kỳ vọng nhận được ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, giới chuyên gia trong thiết kế, bố trí tòa nhà trung tâm để khai thác có hiệu quả; các chính sách của nhà nước nhằm thu hút đầu tư từ các tập đoàn, quỹ đầu tư, doanh nghiệp… nhằm hỗ trợ có hiệu quả hoạt động của cộng đồng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại TPHCM.

Ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở KH-CN TPHCM, cho rằng cần xác định mô hình vận hành ra sao để đúng nghĩa là trung tâm đầu mối về khởi nghiệp chứ không phải nơi cho thuê văn phòng.

Tạo hoạt động kết nối 

Theo ông Hoàng Linh, CEO CirCO - startup cung cấp các dịch vụ về không gian làm việc chung (Co working Space) cho cộng đồng khởi nghiệp. Sự ra đời của trung tâm này cho thấy nhà nước rất quan tâm và thật sự mong muốn hỗ trợ cộng đồng, bên cạnh những tổ chức tư nhân. Đây là điều mà cộng đồng startup mong đợi. Trung tâm này sẽ là một đầu mối hỗ trợ về chính sách, thứ mà các startup luôn cần. Muốn làm được điều này, phải có một đơn vị đầu mối được lãnh đạo thành phố chỉ định để hỗ trợ trực tiếp cho cộng đồng. Đơn vị này phải có sự gắn bó với cộng đồng để có thể đưa ra những chính sách hỗ trợ mang tính kịp thời, giúp cộng đồng khởi nghiệp đi nhanh, đi xa hơn. 

Đóng góp ý kiến, ông Francis Nguyễn Tuấn Anh, chuyên gia cấp cao của Microsoft châu Á - Thái Bình Dương, nhấn mạnh trung tâm không phải nơi cho thuê mặt bằng nên làm thế nào để “thổi hồn” tạo ra những hoạt động kết nối, hợp tác mới là việc đáng chú ý. Để làm việc này, chính quyền thành phố cần có nhiều buổi tiếp xúc, trao đổi với các thành phần của hệ sinh thái để đưa ra một mô hình hoạt động mang tính bền vững, lâu dài.

Vẫn theo ông Francis Nguyễn Tuấn Anh, hiện Microsoft có đến 7 trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trên thế giới. Trong đó, Microsoft rất quan tâm đến lĩnh vực y tế và có hẳn một trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp về lĩnh vực này và đang rất thành công. Mô hình này được thực hiện với sự tham gia hợp tác chặt chẽ của 3 nhà: Nhà nước (Bộ Y tế), doanh nghiệp và nhà đầu tư. Chỉ trong vòng 6 tháng, trung tâm này đã thu hút được tới 60 dự án là các startup công nghệ về y tế. Với thực tế ở Microsoft, ông Tuấn Anh đề xuất hoạt động của Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo TPHCM cần phải hướng đến những ngành kinh tế chủ lực, là thế mạnh của TPHCM.  

Trong khi đó, ông Vũ Tuấn Anh, chuyên gia khởi nghiệp, cho rằng cần xác định rõ vai trò của trung tâm là vì lợi nhuận, hay nơi hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo? Song song với phần cứng hạ tầng, trung tâm cần có một chương trình dài hạn phát triển nguồn nhân lực, bao gồm chuyên gia hỗ trợ khởi nghiệp và nguồn nhân lực khởi nghiệp. Cơ chế quản lý trung tâm cần lấy cộng đồng làm trọng tâm, do cộng đồng, vì cộng đồng và tạo giá trị cho cộng đồng.

Ông Lý Trường Chiến, Chủ tịch Trí Tri Group, nêu ý kiến trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo TPHCM cần nhắm đến hỗ trợ những lĩnh vực, ngành nghề là thế mạnh, cũng như nằm trong chiến lược phát triển của TPHCM. TPHCM đang xây dựng đề án thành phố thông minh, cần phải tuyển chọn các startup, xây dựng các phòng lab về lĩnh vực này.

Cũng cần chú ý, doanh nghiệp được tuyển chọn sẽ được ưu đãi nhưng cũng phải có những KPI (chỉ số đo lường hiệu quả công việc) cụ thể. “Hoạt động của trung tâm cần có những chuyên viên thuộc cơ quan quản lý nhà nước quản lý, vận hành, hoạt động đúng mục tiêu nhưng không can thiệp quá sâu vào hoạt động của các đơn vị, doanh nghiệp”, ông Lý Trường Chiến phát biểu.

BÁ TÂN

Tính đến nay, Sở KH-CN TPHCM đã hỗ trợ 1.777 dự án khởi nghiệp. Trong đó, giúp hoàn thiện sản phẩm, mô hình kinh doanh cho 310 dự án; kết nối thị trường trong và ngoài nước 550 lượt dự án; tư vấn tài chính 280 lượt dự án; phát triển ý tưởng khởi nghiệp 920 dự án…